مقام اوّل نشئهء ملك و ظاهر ] و در آن چند فصل است : فصل : [ بدن و قواى آن ] بدان‌كه مقام اوّل نفس و منزل اسفل آن ، منزل « مُلك » و ظاهر و دنياى آن است ، كه اشعه و انوار غيبيهء آن در اين بدنِ محسوس و بنيهء ظاهره تابيده و او را زندگانى عَرَضى بخشيده و تجييش جيوش در اين بدن كرده ؛ و ميدان جنگ آن همين بدن است ؛ و قواى ظاهرهء آن ، لشكر آن است كه در اقاليم سبعهء ملكيه ، يعنى گوش و چشم و زبان و شكم و فرج و دست و پا ، بسط پيدا كرده . و تمام اين قواى منتشرهء در اين ممالك سبعه در تحت تصرف نفس است به مقام « وهم » ، زيرا كه وهم سلطانِ قواى ظاهره و باطنهء نفس است « 1 » . پس اگر وهم حكومت نمود در آنها به تصرف خود يا شيطان ، اين قوا جنودِ شيطان گردند و مملكت در تحت سلطنت شيطان واقع شود ، و لشكر رحمان و جُنود عقل مضمحل گردند و شكست خورده رخت از نشئهء ملك و دنياى انسان دركشند و هجرت نمايند ، و مملكتْ خاص به شيطان گردد . و اگر وهم در تحت تصرف عقل و شرع در آنها تصرّف نمايد و حركات و سكنات آنها در تحت نظام عقل و شرع باشد ، مملكت رحمانى و عقلانى شود و شيطان و جنودش از آن رخت بربندند و دامن دركشند . پس جهاد نفس كه جهاد بزرگ است ، و از كشته شدن در راه حق تعالى بالاتر است ، در اين مقام عبارت است از غلبه كردن انسان بر قواى ظاهرهء خود ، و آنها را در تحت فرمان خالق قرار دادن ، و مملكت را از لوث وجود قواى شيطان و جنود آن خالى نمودن است .

--> ( 1 ) - ر . ك : الشفاء ، الطبيعيات ، النفس ، ج 2 ، ص 162 ؛ الإشارات و التنبيهات ، شرح المحقّق الطوسي ، ج 2 ، ص 345 .